De Theekoepel van Stoop
Sinds 1826 was
bankier J.B. Stoop eigenaar van de heidegronden ten zuiden van de
Zeisterweg. Hij had de heide laten bebossen en wilde door tuinarchitect J.D.
Zocher jr. daar op een hoog punt met prachtig uitzicht zijn
buitenplaats aan laten leggen. Omdat het grondwater te diep bleek te
liggen, zag hij van zijn plannen af. Op de plek van zijn buitenhuis
had Stoop in 1840 door Zocher een theekoepeltje gebouwd en een
landschapspark aangelegd met daarin een jachthuis, het huidige
Berghuis. Deze koepel bevindt zich nog steeds op een heuvel dicht
bij de Zeisterweg tussen Woudenberg en Zeist. De koepel was het
eerste deel van een buitenplaats die de heer Stoop daar wilde
aanleggen.
In 1849 had hij een andere locatie in Zeist gekocht en liet daar zijn huis 'Molenbosch' bouwen. Deze buitenplaats bevindt zich dichter bij de bewoonde wereld, aan de Driebergseweg bij Zeist. De koepel bleef op landgoed Henschoten is als 'De Koepel van Stoop' de geschiedenis ingegaan.
Op dit moment
wordt de koepel gebruikt als atelier door kunstenares Mirjam
Pekelder van de Pijpekamp (Mijpe). In de stille koepel, midden in
het bos, maakt Mijpe abstracties in acrylverf.
[ top ]
De architect J.D. Zorcher jr.
ontwierp deze koepel. Hij had deze koepel in
classicistische stijl een rond gebouw met aan de noordkant een diepe
portiekgevel gebouwd. Het dak, de koepel, steekt een stukje over waardoor
een galerij ontstaat die door zes zuilen wordt gedragen. Achter deze
entree veranda bevindt zich direct de ronde kamer. In deze kamer
zijn zes ramen die dicht kunnen met rolluiken. Daarnaast is de
koepel een voorbeeld van een perspectief door gebruik te maken van
een opening boven de portiekgevel. Deze richt zich naar de Piramide
van Austerlitz.
Het zicht van de koepel was in 1840 heel mooi. Ze hadden rond 1840 een mooi uitzicht over de Gelderse Vallei. Omdat het gebied is bebost, is er geen wijd uitzicht van het omliggende gebied.
[ top ]
In 2003 is de koepel ingrijpend gerestaureerd. Experts van de Rijksdienst voor Monumentenzorg hebben het gerucht ontzenuwd dat de zuilen afkomstig zouden zijn van de 17e eeuwse Amsterdamse Koopmansbeurs. Bij de restauratie bleek eveneens dat de vreemde constructie, een houten aedicula op het dak van de koepel, later is toegevoegd.
De koepel van Stoop staat op het landgoed Den Treek-Henschoten op de grens van Maarn en Woudenberg en is vanaf de Zeisterweg goed zichtbaar. In de directe omgeving is de pyramide van Austerlitz te bewonderen en voor kinderen is een bezoekje aan de kermisachtige attracties met schommels, glijbanen, draaitoestellen etc bij de uitspanning "De Pyramide van Austerlitz" een keer de moeite waard.
[ top ]
Grotere kaart weergeven
Koepel van Stoop
N224 Zeist-Woudenberg
bij hmp 8.6 in het bos